Islah Harcı Hesaplama

Islah harcı; dava değerini artırmak istediğinizde, artırdığınız tutar üzerinden binde 68,31’in dörtte biri oranında ödenen nispi harçtır. Aşağıdaki hesaplama aracına yalnızca artırmayı planladığınız miktarı (TL) girerek 2026 yılı parametrelerine göre ödeyeceğiniz harcı öğrenebilirsiniz. Islah harcı hiçbir koşulda 427,60 TL’nin altında olamaz.

Islah Harcı Hesaplama Aracı

Islah Kurumu: Hukuki Tanım ve Kapsam

Islah; bir davanın taraflarından birinin, daha önce gerçekleştirdiği usul işlemlerini karşı tarafın rızasını almaksızın, mahkemeye yönelttiği tek taraflı irade beyanıyla kısmen veya tamamen düzeltmesidir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 176–182. maddeleri arasında düzenlenen ıslah, iddia ve savunmanın değiştirilmesi yasağının temel istisnasını oluşturur. Her taraf aynı davada yalnızca bir kez ıslah hakkını kullanabilir.

Islaha özellikle kısmi davalarda başvurulur. Davacı, başlangıçta belirli bir kısım üzerinden dava açmış olup yargılama sürecinde —genellikle bilirkişi raporu doğrultusunda— dava değerini artırmak istediğinde ıslah yoluna gider. Islah, tahkikat aşaması sona erene kadar yapılabilir; Yargıtay bozma kararından sonra dosya ilk derece mahkemesine dönmüş ve yeni bir tahkikat işlemi başlatılmışsa bu süreçte de ıslah mümkündür.

Islah sözlü ya da yazılı biçimde yapılabilir. Karşı taraf duruşmada hazır bulunmuyorsa veya ıslah talebi duruşma dışında iletiliyorsa, talep ya da tutanak örneği bilgi amaçlı olarak karşı tarafa tebliğ edilir.

Islah Harcı Nedir ve Nasıl Hesaplanır?

HMK’da “ıslah harcı” adıyla ayrı bir harç türü tanımlanmamıştır. Uygulamada bu kavram, dava değerindeki artış nedeniyle tamamlanması gereken nispi karar ve ilam harcının eksik kısmını ifade eder. Islah harcının ödenmeden sonraki yargılama işlemleri yürütülemez (Harçlar Kanunu m. 32).

Formül: Artırılan tutar × 68,31 / 1000 / 4

Hesaplanan tutarın dörtte biri peşin ödenir; kalan üç çeyrek, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde tahsil edilir. Ölüm veya cismani zarar nedeniyle açılan tazminat davalarında peşin oran 1/20’ye düşer.

Adım Adım Uygulama: Sayısal Örnek

Başlangıçta 10.000 TL olarak açılan bir davanın değeri ıslah yoluyla 110.000 TL’ye çıkarılmak istensin:

• Artırılan değer: 110.000 – 10.000 = 100.000 TL
• Nispi harç (binde 68,31): 100.000 × 68,31 / 1000 = 6.831 TL
• Peşin ödenen (1/4): 6.831 / 4 = 1.707,75 TL

Bu örnekte mahkeme veznesine peşin olarak 1.707,75 TL ıslah harcı yatırılmalıdır.

Islah Yoluyla Gerçekleştirilebilecek Usul İşlemleri

Islah yoluyla aşağıdaki işlemler gerçekleştirilebilir:

• Dava sebebi değiştirilebilir.
• Eksik bildirilen vakıalar tamamlanabilir.
• Dava konusu ve değeri değiştirilebilir (örn. tapu iptali davası tazminat davasına dönüştürülebilir).
• Davalı, cevap dilekçesini ıslah yoluyla yenileyebilir.
• Yeni delil gösterilebilir.
• Zamanaşımı savunması dile getirilebilir.

Islah; ıslah eden tarafın teşmil edeceği noktadan itibaren önceki usul işlemlerinin yapılmamış sayılması sonucunu doğurur. Tam ıslahta dava dilekçesinden itibaren tüm işlemler; kısmi ıslahta yalnızca ıslah edilen kısmın önceki işlemleri geçersiz sayılır. Islah eden taraf, geçersiz hale gelen işlemlerin yargılama giderlerinden karşı taraf aleyhine karar kazanmış olsa dahi sorumlu tutulur (HMK m. 178).

Islahın Sınırları: Kapsam Dışı Kalan İşlemler

Aşağıdaki işlemler ıslah kapsamı dışındadır:

• Maddi hukuk işlemi yapılamaz.
• Yeni (ikinci) bir tanık listesi sunulamaz.
• Yasal süresinde verilmemiş cevap dilekçesi sonradan geçerli kılınamaz.
• Hak düşürücü süreyi geçirmiş ilk itirazlar gündeme getirilemez.
• Feragat, kabul veya sulh gibi maddi hakkı etkileyen usul işlemleri ıslah yoluyla değiştirilemez.

Ayrıca talep sonucunun azaltılması, hukuki sebeplerin değiştirilmesi ve açık yazı-hesap hatalarının düzeltilmesi için ıslah yoluna başvurmaya gerek yoktur.

Harç Eksikliğinin Hukuki Sonuçları

Islah harcı ödenmezse, Harçlar Kanunu’nun 32. maddesi gereğince sonraki yargılama işlemleri yapılamaz. Yargıtay kararları doğrultusunda, harcın hiç yatırılmaması ya da eksik yatırılması halinde dosya işlemden kaldırılır. Dosyanın işlemden kaldırılmasından itibaren HMK m. 150’de öngörülen üç aylık süre içinde eksik harç tamamlanırsa davaya kaldığı yerden devam edilir. Harcın yatırılmaması durumunda ıslah beyanının hiçbir hukuki sonuç doğurmayacağına hükmeden Yargıtay kararları da mevcuttur.

Tam Yargı Davalarında Dava Değerinin Artırılması

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 16. maddesi uyarınca, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir. İdari yargıda artırılan tutar üzerinden uygulanan ıslah harcı oranı, özel hukuktaki oranla aynıdır: binde 68,31’in dörtte biri.

Mahkeme Harçları Hakkında Genel Bilgi

Mahkeme harçları; başvurma harcı, celse (duruşma) harcı, karar ve ilam harcı ile temyiz/istinaf/itiraz harçlarından oluşur. Nispi harca tabi davalarda harcın dörtte biri peşin, kalanı kararın tebliğini izleyen iki ay içinde ödenir. Reddedilen davalarda ise nispi harç yerine maktu harç uygulanır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)